slechtvalk

Falco peregrinus

De Nederlandse slechtvalk populatie werd in 2006 geschat op ca. 32 broedparen, terwijl er 20 jaar eerder misschien sprake was van 1 broedpaar. De slechtvalk is dus bezig met een zeer trage, maar gestage opmars in ons land. Dit met dank aan de nestkasten die zijn opgehangen in- of aan hoge industriële gebouwen, zoals electriciteitscentrales en tv torens. De slechtvalk stelt slechts bescheiden eisen aan zijn leefgebied; een goed voedselaanbod (vogels) en een veilige broedplaats. Deze broedplaats is vaak aan steile rotswanden en in onze omgeving op hoge gebouwen. Maar slechtvalken kunnen ook in hoge bomen of op de grond broeden in gebieden waar steile rotswanden ontbreken. De valk heeft graag een vrije aanvliegroute tot de nestplaats. Verder vereist de jachtwijze een open landschap. Een slechtvalk eet bijna alleen maar vogels. Er is een voorkeur voor duiven, maar eigenlijk bepaalt het aanbod in de biotoop waarin hij zich bevindt welke vogels gegeten worden. In Midden-Europa zijn ruim 200 soorten geteld als prooidier van deze jager, van de kleinste soorten tot vogels als blauwe reiger of aalscholver. 
In alle stukken over de slechtvalk wordt gewag gemaakt van de ongelooflijke snelheden waarmee deze vogel jaagt; snelheden tot wel 350 km/uur! De valk bereikt deze snelheden door zich van grote hoogte in duikvlucht naar beneden te storten. Dit doet hij om een zwerm vogels uiteen te jagen, waarna hij één van de verwarde vogels achtervolgt en slaat.

Bron: Slechtvalkenwerkgroep Nederland

slechtvalk loon op zand

25 mei 2016

Begin van de maand juni is er een eerste controle geweest bij het nest op de zendmast van Loon op Zand. Martin Mollet( ringer) en Paul Beenen troffen er toen drie jongen aan met nog twee niet uitgekomen eieren. Waarschijnlijk van twee ‘verschillende legsels’. Met de jongen was het niet zo best gesteld. Weinig dons, ondervoed en luizen voorspeldde niet veel goeds.

Op 18 juni zijn we gaan ringen. Erg benieuwd wat we aan zouden treffen. Wat bleek? Na meten en wegen waren de jongen normaal op gewicht. Alleen de luizen waren nog aanwezig, vooral onder de vleugels. Martin heeft ze hier zo goed mogelijk van verlost. Resultaat; een mannetje en twee vrouwtjes. Resten van prooien in de kast waren merel, postduif en bonte specht.

23 mei 2015

Iets later dan vorig jaar hebben we weer een controle uitgevoerd. Dit bleek ook uit de leeftijd van de jongen die al 28 dagen oud waren. Uit de gegevens bleek dat het om 2 mannetjes ging. Gelijk aan vorig jaar. Ook lag er nog een bevuild ei in de kast en tal van prooien waaronder een appelvink! Na de jongen, waarvan er een behoorlijk protesteerde, geringd te hebben zijn ze weer terug in de kast geplaatst.

14 mei 2014

Op 4 april was er een eerste controle van de kast in Loon op Zand door Martin Mollet en Paul Beenen. 3 eieren! Vandaag gingen we een kijkje nemen op de toren. Als de jongen groot genoeg zouden zijn kunnen ze ook worden geringd. Toen de klep openging zaten er twee half volwassen jongen in. Bij het meten en wegen later bleek dat het twee mannetjes waren. 

14 december 2013  

Deze twee foto's zijn gemaakt door Ad Maas in het Noorderbos en op de zendmast.

22 mei 2013
Vandaag zijn de jonge slechtvalken in Loon op Zand geringd. In de kast lagen bijna allemaal veren van duiven. Als je de foto groter maakt zie je nog een blauwe pootring liggen van een postduif. 
De kast in Goes was met 2 eieren mislukt. Mierlo heeft 2 jongen en Roozendaal heeft 3 jongen.
 

7 mei 2013

Er is vandaag een controle uitgevoerd door Paul Beenen van Slechtvalkwerkgroep Nederland. Resultaat 2 jonge slechtvalkkuikens. Zal het derde ei nog uitkomen? En waar is het vierde gebleven?

6 Mei 2013 Jan van Rijsewijk

Ik heb maandagavond 1 1/2 uur gepost bij de toren. Ik had geen telescoop bij me en alleen de verrekijker is dan voor mij niet voldoende om mannetje en vrouwtje te onderscheiden. Wel was er regelmatig beweging. Het leek alsof het mannetje niet in het nest durft te komen. Eén keer kwam het vrouwtje zelf uit de nestkast om een prooi van het mannetje te nemen die onder op de ringen zat. En één keer heb ik ze allebei weg zien vliegen (richting stortplaats de Spinder) om prooien te bemachtigen. Gek genoeg heb ik er maar één weer teruggezien die vervolgens een prooi naar de nestplaats bracht. Tot mijn verbazing nam een slechtvalk (vrouwtje neem ik dan maar aan) de prooi aan. Gek genoeg heb ik die niet terug zien komen. 

Dat alles kan duiden op al jongen van enkele dagen oud! Deze week ga ik weer eens terug maar dan met telescoop. 

 

5 April 2013 Martien Vorstenbosch

Vandaag is er door Paul Beenen van de Werkgroep Slechtvalken Nederland een controle uitgevoerd op de toren om te kijken naar het resultaat. Dat mag er wezen, liefst 4 eieren! In heel Brabant en Limburg gaat het overigens goed.

 

5 Maart 2013. Tiny Heijmans
Vandaag heb ik 2 3/4 uur gepost bij TV toren. In die tijd vlogen twee groepen van 4 en 6 buizerds over op trek. Ook werd er 1 vreemde slechtvalk verjaagt. Man slechtvalk zat even op het rooster. Ook vlogen er 3 ooievaars over.
De aldaar wonende Hr. van de Loo  gesproken.  Die zei dat hij de slechtvalken voor het eerst gehoord/gezien heeft op de toren 4 jaar geleden. Mogelijk hebben de valken voor die tijd op een van de elektriciteitsmasten gebroed.      
 

19 0ktober 2012. Tiny Heijmans

Tiny Heijmans uit Haaren maakte deze foto en meldde op 19 oktober 2012 het volgende: 

 

 "1 ex  slechtvalkvrouwtje was en bleef  in de kast opening zitten, slechtvalkmannetje kwam aanvliegen en landde op de 4de ring". Groet Tiny.

 

 

6 oktober 2012.

Slechtvalkenkast geplaatst op de tvzendmast in Loon op Zand

 

In het vroege najaar van 2012 werd door Martien Vorstenbosch van de vogelwerkgroep IVN  uit Mierlo de vraag gesteld of er leden waren binnen onze werkgroep die een nieuw te plaatsen slechtvalkenkast vanaf de grond in de gaten wilden houden. Op een zendkast in Mierlo staat al een kast nu 3 jaar tot ieders tevredenheid (in totaal 8 jongen uit gevlogen). ‘Onze’ kast zou geplaatst gaan worden op de televisietoren in Loon op Zand.

Direct meldden zich 3 leden. Jan Paymans, Kees van de Poel en Jan van Rijsewijk. Deze mensen zijn al actief in het gebied dus dit is voor hen een leuke bijkomstigheid. Met een verrekijker kun je de omgeving van de kast goed observeren en met een telescoop kijk je er zowat in.

Bij goed weer (geen harde wind, regen) was het de bedoeling om de kast te plaatsen op zaterdagmorgen 6 oktober om 9.00 uur. Aanwezig waren Peter van Geneijgen (voorzitter van de Slechtvalkenwerkgroep), Paul Beenen (de beheerder van de toren), Martien Vorstenbosch (de kastenbouwer) Kees van de Poel en Jan van Rijsewijk. Jan Paymans had zich afgemeld vanwege hoogtevrees. Hij bekijkt het liever vanaf de grond.

Ook Kees had er toch niet zo’n zin in om naar boven te gaan zodat ik alleen met de heren vertrok naar de 29ste verdieping. Jawel, met een lift!

In tegenstelling tot de toren in Mierlo zijn hier alle platformen voorzien van een stalen afrastering. Je hebt vanaf de ringen een formidabel uitzicht over de wijde omgeving. Het dichtstbijzijnde broedgeval is op de woontoren Westpoint in Tilburg en is in de verte goed te zien. De afstand is 6200 meter en dat is ruim genoeg voor een nieuw territorium.

Voordat we de kast gingen plaatsen hebben we eerst de vier onderste ringen onderzocht naar prooiresten. We vonden diversen karkassen van vogels, maar ook enkel de poten van duiven met soms nog de ring er aan. In ieder geval een duidelijk teken dat de slechtvalk er nog al eens op bezoek kwam en er wellicht al een slaapplaats had. Peter vertelde me dat een slechtvalk niet kieskeurig is en vangt wat er op dat moment voorbij vliegt. “Zo worden op dit moment tijdens de vogeltrek veel lijstersoorten geslaan”. In een stedelijk gebied worden er meer duiven gevangen en ‘onze’ slechtvalk waarschijnlijk het meest meeuwen, gezien de korte afstand naar de vuilnisstortplaats Spinder.

Het plaatsen van de kast was snel gebeurd. Alles was tot in de puntjes voorbereid. Het laatste werk was het laagje grint er in. Voor ons was het werk gedaan. De andere drie heren vertrokken naar Goes om nog een kast te plaatsen.

Vanaf nu houden we de boel in de gaten en in de zomer gaan we hulp bieden bij de controle van de kast. En wie weet....misschien moet er wel geringd worden!